Tựa sách Phi lý trí

Tựa sách Predictably Irrational: The Hidden Forces That Shape Our Decisions được dịch sát nghĩa là Những hành vi phi lý trí có thể dự đoán được. Cần phải nhấn mạnh, kinh tế học cổ điển định nghĩa một hành vi lý trí theo hai yếu tố:

  • Có lợi mới làm: Hành vi, quyết định luôn vì mục đích lợi nhuận, lợi ích.
  • Giữa nhiều cái có lợi, cái này lợi nhiều nhất thì làm: Con người luôn chọn những hành vi tối đa hóa lợi ích (doanh thu trên chi phí bỏ ra cao nhất). Sẽ không có chuyện từ chối một mối làm ăn có lời 2 đồng để nhận mối làm ăn 1 đồng chỉ đơn thuần vì ghét thằng cha trong phi vụ lời 2 đồng. Yếu tố tình cảm, tâm lý không được xem ét trong quá trình ra quyết định.

Cuốn sách viết về những động lực ẩn, những nguyên nhân khiến những quyết định của chúng ta, những hành vi của con người trở nên phi lý trí. Một góc nhìn khác về quá trình ra quyết định mang đậm tính tâm lý hơn là các suy luận theo lợi ích đơn thuần.

Về tác giả Dan Ariely

Dan Ariely – người Mỹ gốc Do Thái – là giáo sư môn Tâm lý và Kinh tế học hành vi tại ĐH Duke. Cuốn sách này và mộ số cuốn khác của ông là The Upside of Irrationality (Lẽ phải của Phi lý trí), The Honest Truth about Dishonesty (Bản chất của sự giả dối), Irrationally Yours (Phi lý một cách hợp lý) đều nằm trong danh sách sách bán chạy.

tác giả Dan Ariely - sách Phi Lý trí

Ông bị một tai nạn bỏng khiến ông phải nằm viện trong thời gian dài. Tuy nhiên, điều đó cũng mang lại niềm hứng cho tác giả. Một việc tất yếu ông phải làm trong suốt thời gian đó là nằm yên trên chiếc giường bệnh. Ông bắt đầu quan sát mọi việc xung quanh, các mọi người ứng xử và giải quyết các tình huống.

Bắt đầu từ việc những cô y tá với những hành động theo lý thuyết về việc giật mạnh những cuộn băng bị dính chặt vào người bệnh nhân phỏng sẽ giúp họ giảm được sự đau đớn. Sau khi xuất viện, Dan đã tiến hành một số thí nghiệm và đưa ra những trao đổi để cải thiện phương pháp tháo băng mới. Ông lại nhận ra một khía cạnh mới: việc tháo băng nhanh không hẳn chỉ để bệnh nhân bớt đau mà còn một mục đích khác là để những y tá thoát nhanh khỏi sự dày vò từ những cơn rên la của bệnh nhân.

Kinh tế học hành vi

Kinh tế học hành vi là một lĩnh vực. Thay vì xem xét các quyết định kinh tế dựa trên tư duy lý tính và cơ sở toán học như kinh tế học chuẩn, kinh tế học hành vi lại dựa trên nền tảng tâm lý học và các thí nghiệm xã hội. Cuốn sách chỉ ra, chúng ta thật sự cách xa hơn nhiều so với vị thế của lý thuyết kinh tế học chuẩn thừa nhận. Ngoài ra, các hành vi phi lý trí của chúng ta không hề ngẫu nhiên hay vô nghĩa. Chúng có tính hệ thống và hoàn toàn có thể dự đoán được. Vì thế, điều chỉnh kinh tế học chuẩn để tách nó ra khỏi tâm lý học ngây thơ, các giả định lý trí (thường thất bại trong các thử thách của lý trí, sự tự xem xét bản thân) là rất ý nghĩa. Đây chính xác là những gì lĩnh vực kinh tế học hành vi và cuốn sách cố gắng đạt được.

Như lời của tác giả đã đề cập:

"Cuốn sách này sẽ dẫn bạn vào một cuộc hành trình tìm hiểu những trường hợp trong đó tất cả chúng ta đều trở nên phi lý trí. Và chính chuyên ngành Kinh tế học hành vi đã cho phép tôi tham dự cuộc chơi này."


Có thể bạn quan tâm

Để lại bình luận

Your email address will not be published.

Không có bình luận cho bài viết này